• Profilaktyka
  • Szczepienie przeciw RSV u dorosłych i w ciąży - terminy i refundacja

Szczepienie przeciw RSV u dorosłych i w ciąży - terminy i refundacja

Sylwia Wróblewska

Sylwia Wróblewska

|

17 listopada 2026

Strzykawka i fiolki z lekiem, gotowe do szczepienia RSV.

Masz 60 lat, cukrzycę albo przewlekłą chorobę nerek i zastanawiasz się, czy szczepienie przeciw RSV rzeczywiście jest potrzebne? W większości takich sytuacji warto omówić jedną dawkę z lekarzem, choć o terminie, odpłatności i wyborze preparatu decydują wiek, ciąża oraz ryzyko ciężkiego przebiegu. U kobiet w ciąży cel jest inny: przeciwciała mają przejść przez łożysko i osłonić niemowlę w pierwszych miesiącach życia.

Strzykawka i fiolki z lekiem, gotowe do szczepienia RSV. Dokumentacja medyczna w tle.

Ochrona przeciw RSV zależy od tego, kogo chcemy zabezpieczyć

  • Dorośli otrzymują szczepionkę, która zmniejsza ryzyko choroby dolnych dróg oddechowych.
  • Kobieta w ciąży szczepi siebie, ale głównym beneficjentem jest dziecko w pierwszych miesiącach życia.
  • Niemowlę może otrzymać przeciwciało monoklonalne, czyli gotową ochronę bierną, a nie klasyczną szczepionkę.
  • Cukrzyca i choroba nerek zwiększają potrzebę indywidualnej kwalifikacji, zwłaszcza przed sezonem infekcyjnym.

Po 2027 roku rekomendacja obejmuje wszystkich dorosłych od 50. roku życia

Granica rekomendacji właśnie się poszerzyła. W opublikowanym Programie Szczepień Ochronnych na 2027 rok szczepienie przeciw RSV zaleca się wszystkim osobom od ukończenia 50. roku życia, niezależnie od dodatkowych czynników ryzyka. Osoby dorosłe od 18. roku życia z podwyższonym ryzykiem ciężkiego przebiegu również znajdują się w grupie zalecanej.

To nadal szczepienie zalecane, a nie obowiązkowe. W przypadku młodszej osoby z cukrzycą, przewlekłą chorobą nerek, niewydolnością serca, POChP, astmą lub obniżoną odpornością decyzja nie powinna opierać się wyłącznie na metryce. Uważam, że przy chorobie nerek lub cukrzycy próg do rozmowy o ochronie przeciw RSV powinien być niski, ponieważ infekcja może pogorszyć kontrolę choroby przewlekłej i zakończyć się hospitalizacją.

Dane dotyczące skuteczności nie odnoszą się do każdego kataru. W badaniu AReSVi-006, obejmującym około 25 tysięcy dorosłych, szczepionka Arexvy zmniejszała ryzyko zakażenia dolnych dróg oddechowych wywołanego przez RSV o 82,6% u osób w wieku 60 lat i starszych. W Polsce w sezonie 2025/2026 zaszczepiło się jednak tylko 6,9% osób w wieku co najmniej 65 lat, więc wiele osób nadal trafia do decyzji dopiero wtedy, gdy sezon infekcyjny już trwa. Dane i omówienie badań publikuje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH.

Jedna dawka chroni dorosłego, a niemowlę otrzymuje inną formę ochrony

W Polsce dostępne są dwa preparaty dla dorosłych: Abrysvo i Arexvy. Oba podaje się domięśniowo w schemacie jednodawkowym. Abrysvo ma dodatkowe zastosowanie w ciąży, ponieważ został przeznaczony także do biernej ochrony dziecka przed chorobą dolnych dróg oddechowych od urodzenia do 6. miesiąca życia.

U niemowlęcia nie stosuje się tej samej szczepionki co u seniora. W profilaktyce dzieci wykorzystuje się przeciwciało monoklonalne, czyli gotową cząsteczkę ochronną, która nie wymaga wcześniejszego treningu układu odpornościowego. Preparat Beyfortus zawiera nirsewimab i może być podany noworodkowi od urodzenia w sezonie RSV albo przed sezonem dziecku urodzonemu wcześniej.

Zgodnie z informacją Europejskiej Agencji Leków dotyczącą preparatu Beyfortus, w pierwszym sezonie RSV dawka wynosi 50 mg u niemowlęcia o masie poniżej 5 kg albo 100 mg przy masie co najmniej 5 kg. Dzieci szczególnie narażone na ciężki przebieg w drugim sezonie mogą otrzymać 200 mg w dwóch wstrzyknięciach. Ostateczną kwalifikację i dawkę ustala lekarz na podstawie wieku, masy ciała i stanu zdrowia.

To rozróżnienie jest praktyczne. Szczepionka matki i przeciwciało dla niemowlęcia nie są tym samym rozwiązaniem, dlatego w przypadku wcześniactwa, choroby serca, przewlekłej choroby płuc albo innego obciążenia dziecka decyzję trzeba omówić z neonatologiem lub pediatrą.

Termin w ciąży ma wąskie okno, u dorosłych liczy się sezon

U osoby dorosłej szczepienie można wykonać także poza sezonem, ale najlepszy moment przypada przed okresem większej aktywności RSV, który w Polsce zwykle trwa od jesieni do wiosny. Odkładanie wizyty do czasu pierwszych zachorowań nie przekreśla korzyści, lecz skraca czas na wytworzenie odpowiedzi immunologicznej.

W ciąży termin jest bardziej precyzyjny. Szczepionkę Abrysvo podaje się od 24. do 36. tygodnia ciąży, a za optymalny uznaje się okres od 32. do 36. tygodnia. Chodzi o to, aby organizm matki zdążył wytworzyć przeciwciała i przekazać je przez łożysko przed porodem.

Informacja o produkcie Abrysvo opublikowana przez Europejską Agencję Leków wskazuje na pojedynczą dawkę 0,5 ml. W dostępnych danych dotyczących ponad 4000 ciąż nie stwierdzono sygnału wskazującego na działanie teratogenne ani toksyczność dla płodu lub noworodka, choć żadna szczepionka nie daje gwarancji pełnej ochrony.

W tym samym okresie często planuje się również szczepienie przeciw krztuścowi. Polski program zaleca zachowanie dwóch tygodni odstępu między szczepionką przeciw RSV a szczepionką przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi. W indywidualnych sytuacjach lekarz może zdecydować o podaniu ich podczas jednej wizyty, ale wtedy preparaty podaje się w różne miejsca.

Refundacja nie pokrywa się z samym zaleceniem

Najczęstsze nieporozumienie polega na utożsamianiu rekomendacji z bezpłatnością. Od 1 października 2026 roku zakres refundacji obejmuje wybrane grupy, a nie każdą osobę, której szczepienie zaleca kalendarz. Tabela pokazuje, co oznacza dana sytuacja i jaki powinien być następny krok.

Sytuacja Co to oznacza Co zrobić
Ciąża Abrysvo jest objęty refundacją 100%; potrzebna jest recepta z kodem „C”. Ustalić termin między 24. a 36. tygodniem ciąży, najlepiej w okresie 32.-36. tygodnia.
Wiek 65 lat lub więcej Abrysvo i Arexvy są bezpłatne w ramach refundacji 100%; potrzebna jest recepta z kodem „S”. Poprosić o kwalifikację i receptę, a następnie zrealizować szczepienie w punkcie, który podaje dany preparat.
Wiek 60-64 lata Oba preparaty są objęte refundacją apteczną na poziomie 50%. Dla Abrysvo podawana dopłata pacjenta wynosi 408,86 zł. Sprawdzić dostępność preparatu i całkowity koszt realizacji przed wykupieniem recepty.
Wiek 50-59 lat bez dodatkowych obciążeń Od 2027 roku szczepienie jest zalecane, ale samo zalecenie nie oznacza automatycznie refundacji. Omówić zasadność i odpłatność z lekarzem lub farmaceutą przed wystawieniem recepty.
Osoba od 18. roku życia z podwyższonym ryzykiem Zalecenie może wynikać z choroby przewlekłej albo zaburzeń odporności, lecz zasady refundacji trzeba sprawdzić osobno. Przygotować listę chorób i stosowanych leków do kwalifikacji.

W praktyce recepta z właściwym kodem jest równie istotna jak sam wiek. Gdybym wybierała ochronę dla osoby 65+, postawiłabym na preparat dostępny od ręki w ramach refundacji, zamiast odkładać szczepienie w poszukiwaniu rzekomo lepszej marki, ponieważ oba produkty służą temu samemu celowi klinicznemu.

Gorączka odracza wizytę, zwykły katar zwykle nie

Przeziębienie często staje się powodem niepotrzebnego przesuwania szczepienia. W przypadku Abrysvo łagodna infekcja, taka jak katar, sama w sobie nie musi oznaczać odroczenia, natomiast przy ostrej chorobie przebiegającej z gorączką szczepienie powinno zostać przełożone do czasu poprawy.

  • Gorączka lub ostra infekcja: termin trzeba przełożyć i zgłosić aktualny stan podczas kwalifikacji.
  • Lekki katar bez gorączki: nie musi wykluczać szczepienia, ale ostateczną decyzję podejmuje osoba kwalifikująca.
  • Małopłytkowość lub zaburzenia krzepnięcia: trzeba poinformować o nich przed iniekcją, ponieważ po podaniu domięśniowym może pojawić się krwawienie lub większy siniak.
  • Immunosupresja: szczepionka może wywołać słabszą odpowiedź immunologiczną, dlatego termin i oczekiwany efekt omawia się indywidualnie.
  • Wcześniejsza ciężka reakcja alergiczna na składnik preparatu: wymaga szczególnej oceny i może stanowić przeciwwskazanie.

Po szczepieniu najczęściej pojawia się ból w miejscu wkłucia, zmęczenie, ból mięśni, ból głowy albo ból stawów. Zwykle są to reakcje łagodne lub umiarkowane i przemijające, ale nasilone objawy, duszność, obrzęk twarzy albo uogólniona reakcja alergiczna wymagają pilnego kontaktu z pomocą medyczną.

Dobra decyzja zaczyna się od właściwego adresata szczepienia

W przypadku osoby starszej z cukrzycą lub przewlekłą chorobą nerek pytanie brzmi zwykle: „czy szczepić się?”, choć praktyczniej zacząć od oceny ryzyka ciężkiego przebiegu i dostępnej refundacji. U kobiety w ciąży najważniejszy jest tydzień ciąży, przewidywany termin porodu i odstęp od szczepienia przeciw krztuścowi. Przy niemowlęciu decyzja dotyczy natomiast przeciwciała monoklonalnego, masy ciała i sezonu RSV.

Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania kwalifikacyjnego ani porady lekarza, farmaceuty lub położnej. Przed podjęciem decyzji podaj osobie kwalifikującej wiek, tydzień ciąży, choroby przewlekłe, zaburzenia odporności, przyjmowane leki oraz wcześniejsze reakcje po szczepieniach.

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Materiał został opracowany przy wsparciu nowoczesnych narzędzi analitycznych i językowych (AI). Przed podjęciem decyzji skonsultuj się z ekspertem.

FAQ - Najczęstsze pytania

Zgodnie z opisanym programem szczepienie zaleca się wszystkim dorosłym od 50. roku życia, niezależnie od dodatkowych czynników ryzyka. Osoby od 18. roku życia z cukrzycą, przewlekłą chorobą nerek, niewydolnością serca, POChP, astmą lub obniżoną odpornością również mogą należeć do grupy zalecanej. Jest to szczepienie zalecane, a nie obowiązkowe, dlatego kwalifikację i termin warto omówić z lekarzem.

Dorosłym podaje się domięśniowo jedną dawkę szczepionki Abrysvo albo Arexvy. Niemowlę nie otrzymuje tej samej szczepionki, lecz przeciwciało monoklonalne Beyfortus zawierające nirsewimab. W pierwszym sezonie RSV dawka wynosi 50 mg przy masie poniżej 5 kg lub 100 mg przy masie co najmniej 5 kg, a dzieci szczególnie narażone w drugim sezonie mogą otrzymać 200 mg w dwóch wstrzyknięciach.

Szczepionkę Abrysvo można podać od 24. do 36. tygodnia ciąży, przy czym za optymalny uznaje się okres od 32. do 36. tygodnia. Pozwala to wytworzyć przeciwciała i przekazać je przez łożysko przed porodem. Polski program zaleca zachowanie dwóch tygodni odstępu między szczepieniem przeciw RSV a szczepieniem przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, choć w indywidualnych sytuacjach lekarz może podać preparaty podczas jednej wizyty w różne miejsca.

W ciąży Abrysvo jest objęty refundacją 100% na receptę z kodem C, a osoby w wieku 65 lat lub starsze mogą otrzymać bezpłatnie Abrysvo lub Arexvy na receptę z kodem S. W wieku 60-64 lat oba preparaty są objęte refundacją apteczną na poziomie 50%, a podawana dopłata do Abrysvo wynosi 408,86 zł. U osób w wieku 50-59 lat samo zalecenie szczepienia nie oznacza automatycznie refundacji.
Oceń artykuł

Średnia: 0.0 / 5 · 0 ocen

Tagi

rsv szczepienia ciąża niemowlęta refundacja

Udostępnij artykuł

Autor Sylwia Wróblewska
Sylwia Wróblewska
Nazywam się Sylwia Wróblewska i od 8 lat zajmuję się tematyką zdrowia, szczególnie w kontekście cukrzycy i nefrologii. Moje zainteresowanie tymi dziedzinami zrodziło się z chęci zrozumienia, jak styl życia i dieta wpływają na nasze zdrowie. Staram się przekazywać wiedzę w przystępny sposób, aby pomóc innym w lepszym zrozumieniu skomplikowanych zagadnień dotyczących ich stanu zdrowia. Piszę o różnych aspektach związanych z cukrzycą, profilaktyką oraz nowinkami w nefrologii. W mojej pracy stawiam na rzetelność informacji, zawsze dokładnie sprawdzam źródła i porównuję dostępne dane, aby dostarczyć czytelnikom aktualne i zrozumiałe treści. Moim celem jest, aby każdy, kto odwiedza tę stronę, znalazł tu wartościowe informacje, które pomogą mu w codziennym życiu.
Komentarze (0)
Dodaj komentarz